DIALEKT |
NYNORSK |
FORKLARING |
LYD |
| T (side 5) |
|
|
|
| |
|
|
|
turkaplagg, flt.
–pløgg n. |
turkeplagg |
handklede |
 |
turrmat m. |
turrmat |
brødmat av ymse slag |
|
turrskodd |
|
å kunne gå utan å verte våt på føtene |
|
turrvær n. |
turrvêr |
stadig, stabilt turt vêr |
|
turtæ v., tura |
turve |
trenge |
|
turu f. |
turu |
(reiskap til å røre i grautgryta med, laga av formvakse tre eller grantopp) |
|
turæ v.,-a |
ture |
feste, drikke alkohol i lang tid for å halde seg rusa; «dæi tura hæimi galo» |
|
tuskæn |
tusken |
«han æ kji tuskæn»: han er ikkje så borte – dvs. han er vel dugande eller glup;
”dæ va tuskænt jort”: dårleg gjort |
|
tussæbet n. |
tussebit |
verkebyll valda av tussane; «tussæbetværk» |
|
tussæbetgras n. |
tussebitgras |
boteråd mot «tussæbet» (Hans Flaten meinte det var kvitmaure som vart nytta) |
|
tussæladd el.
tusul m. |
tusseladd |
liten, småvaksen mann, eller mann som var mindre for seg |
|
tust f. |
tust |
reiskap brukt ved den eldste treskemåten, laga av to samanbundne stavar, ein lang
(«handvøl»), til å halde i, og ein kort («slagvøl»), til å slå mot aksa,
slik at korn og halm vart skilde |
|
tust m. |
tust |
dusk |
|
tuttrént |
tutrent |
noko som dei smågret over, helst i noko tid |
|
tuttræ v.,-a |
tutre |
smågråte; «tuttra o gret» |
|
tutæ v.,-a |
tute |
hyle, ule (om ulv) |
|
tutækannæ f. |
tutekanne |
også kalla «pipækannæ»: lagga ølkanne med tut (av uthola kvist) i eine staven,
med eller utan lok |
|
tutøygd |
tutøygd |
om ungar som har gråte |
|
tvela v.,-tæ |
tvile |
vera uviss, ”væra i tvel” |
|
tvetæ v.,-a |
tveta |
småprate lågt; «han fekk ikkji uttrykt se, men sat o tveta» |
|
tviband n. |
tviband |
strikketøy med to el. fleire ulikt farga trådar, til vanleg av kvit og svart ull;
«tvibandbunding»; «tvibandsøkka»; «tvibandvøttu». (sjå rosabunding) |
|
tvibysting m. |
tvibysting |
bekatråd laga av grisebust (sjå»bustælæiv») Tråden hadde bust i begge endar, difor namnet |
|
tvifald |
tvifald |
dobbel (om tråd eller tøy), eller biletleg; «han va tvifald i prate»: han blanda og likt og
ulikt når han prata; «dæ laga se so tvifalt før dæi»: det var litt av kvart som hende dei |
|
tvihendes |
tvihendes |
med begge hender |
|
tvihøku f. |
tvihake |
dobbelthake |
|
tvikjønna |
tvikjønna |
tvikjønna, brukt som skjellsord, jf. «tvitøling» |
|
tvikrokut |
tvikrokut |
krokut, bøygd (eig.: bøygd dobbelt); «gå tvikrokut» |
|
tvill m. |
tvill |
reiskap til å «tvillæ»: vispe med (avleidd av tveril), «tvillas te»; livet vaser seg til |
|
tviluta |
tviluta |
todelt; «tviluta løft»: todelt loft, to buer under same taket, med gang mellom.
Gangen i fyrste etasje heitte «buasvale» og den i andre etasje «løffssvale»;
”tviluta luu”: sjå ”læssæskut” |
|
tvinnæ v.,-a |
tvinne |
1) tvinne garn på rokk, 2) tvinne to eller fleire «ænjatåtta» (garntrådar) saman;
”tvitåtta” eller ”tritåtta” garn |
|
tvitøling m. |
tvitoling |
vanskapning (om killingar med «tølu» både som bukk og geit),
også brukt som skjellsord, jf. «tvikjønna» |
|
tvæng m. |
tveng |
liten hespel med nokre få trådar av enkelt garn («ænjagådn») |
|
tværke |
tverke |
”dæ går på tverke når vøgne står på tværken” (på tvers) |
|
tværrbratt |
tverrbratt |
stupbratt, svært bratt |
|
två |
to |
(av hankjønn eller hokjønn), ”två kjæringa” |
|
tvåkassæ f. |
tokasse |
dobbeltkapsla ur, klokke med lokk på båe side, lommeur |
|
tvåu |
to |
(av inkjekjønn), «tvåu lømb» |
|
ty(mænsk) |
tyd |
tillitsfull, venleg, blid (helst om ungar, svarar til verbet å ty (seg til));
«væslægutn tyddæ se te mor sinæ» |
|
tyfsæ f. |
tyfse |
oppvaskklut, vaskefille av utslite tøy |
|
tygjil m., flt.
tyggla |
tygel |
den delen av køyretaumane som gjekk framover og var festa i bekslebetet |
|
