headings

ordliste
 

A - B - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - V - Y - Æ - Ø - Å

Hesten - Veven - Sleden

 
 
site search by freefind
 
 

DIALEKT

NYNORSK

FORKLARING

LYD

S (side 19)      
       

sæta v.,-ttæ

setja

«sæta på bolæ»: dekkje på bordet; «sæta burt»: misse; «sæta te»: tru seg til, våge seg til
å gjera eit eller anna; «sæta se»: feste seg; «sæta se før sommarn»; «sæta se før væte»:
feste seg for sommaren/vinteren; ”sæta se fyry”: setja seg føre, planleggje;
«sæta i se all matn»: få i seg alt, ete; «sæta åvær skula»: skulke skulen

sætan

sætande

«ikkji sætan»: ikkje sikkert, ikkje til å tru på, ikkje godt å seia;
«dæ æ kji sætan mæ hono»: det er ikkje godt å vita med han

sætan

setjande

”å kåma sætan”: å koma i full fart, helst litt freidig og frekt

sætaæpplu n.flt.

setjeeple

setjepoteter

sætt m.

sætt

slegge brukt til å jamne stein (ved muring)

sætt n.

sett

servise; ”bøllasætt”: fleire like bollar, men med ulik storleik;«ringæsætt»:
sett av ringar til omnen eller kjelringen

sæt no at

set no at

tenk om...

sættningsbal f.

setningsbal

lågt trekjerald til mjølk for å få fløyta til å rymme opp

sættæng

settung

mål for korn og poteter, 8,7 liter

sætæ v.,-a

sæte

laga såter av halvturt gras

sætæturt

sæteturt

når fôret var så turt at ein kunne ha det saman i «sætu»

sør

lei

sø n.

sod

sodd eller sådd, kraft av kokt kjøt, nytta til suppe eller «klubbæsø»; «fiskæsø»:
suppe laga av fiskekraft med jamning

søbbnæ v.,-a

somne

også brukt ”svøbbnæ”

sødning m.

sodning

det som blir «sjøtt» (kokt opp) i éi vende

søén

soden

1) raudsprengd (fyllesjuk), 2) verke lite oppvakt – jamvel om ein ikkje er det

søg m.

sog

1) kald trekk etter dalen («vårsøg»), 2) trong dal i terrenget; «i søgji»

søgn f.

segn

lita soge

søk

søk

grisk

søk(jin)

søken

innpåsliten, som er ute etter noko, som er «om se»

søkkæbandstae
m.bf.

sokkebandstaden

like nedanfor kneet

søkkælæist m.

sokkeleist

«springæ søkkælæista»: springe med berre sokkar på

søkkæpar n.

sokkepar

lange strømper for kvinner ( karane sine gjekk til knes), til skilnad frå «føslu»

søkkæseg n.

sokkesig

det at sokkane sig ned

søks f.

saks

1) sauesaks, 2) fangstreiskap; «røvs-søks», «fotsøks»; «huvusøks» eller «hælssøks»

søkt

søkt

ettertrakta, ettersøkt

søll f.

soll

flatbrødsoll, matrett av oppbrote flatbrød med sur eller søt mjølk på

søllmjølk f.

sollmjølk

heilmjølk som er kokt, avkjølt og syrna, «søllmjølk» vart lagra på trekaggar i kjellaren
over sommaren («sommarmjølk»)

søltæ f.

solte

saltlake av turrsalta kjøt eller fisk o.a.; «lakji»

lædæmbæ f.

søledemme

sølepytt

sø-né

sør-ned

lei

søplént

søplent

unett, helst brukt om side klede

søplæron f.

søplero

hjørnet ved peisen

søpæl n.

søppel

”søplæbrætt”, ”søplædynjæ”

søpå

sørpå

om stad i sør

søssle

søtleg

som smakar godt; «et so søssle»: et godt og kosar seg

søte f.

søte

snøsøte, fjellplante med blå blomar

sø-te

sørover

lei (retning)

søtsipil m.

søtsipel

ein som er glad i søtsaker. Også "søtesipil".

søtsuppæ f.

søtsuppe

saftsuppe

søtæ kjæræ
venæ

søte kjære vene

uttrykk brukt når ein tigg og naudber om noko

søtæpple n.

søteple

eple (berre «æpple» eller «jolæpple»: potet)

sø-upp

sør-opp

lei

søvægæn m.bf.

sørvegen

vegen sørover, mot sola, frå nord til sør

søykjan

sytten

17

søymæ v.,-dæ

søyme

flyte lett bortover, t.d. på ski

søyæ f.

søye

vaksen ho sau

sø-åvær

sørover

lei

så(r) m.

stort trekar (seinare laga av sink) med handtak på båe sidene, må berast av to

så-æ(r)læ f.

så-erle

gul-erle (fugleart) som kom ved den tida dei sådde

såbørsæ f.

såbørse

«skøtæ mæ såbørsa»: sleppe ein smellfis

såfiril m.

såfirel

smågut som gjekk føre såmannen i motlys, for å syne kor langt det alt var sådd;
«å gå såfyry»

såi f.flt.

såer

skalet på kornet

såld n.

såld

sikt, reiskap av netting på treramme, nytta når ein skulle reinske korn frå agner

såldæ v.,-a

sålde

reinske korn ved hjelp av såld

sån m., flt. søni

son

barn av hankjønn

såpækoking f.

såpekoking

koke såpe av feitt, kaustisk soda og salmiakk

sårkalén

sårkalen

krankal, sår, øm, kan også gå på det psykiske

sårkji f.

sårke

sår, skurver, utslett

sårvænja

sårvengja

sår og støl i kroppen etter hardt og uvant arbeid

såtæ f.

såte

pall eller stor haug i terrenget

såumfara v.,-fôr

saumfara

granske nøye

såumæ v.,-a

saume

brodere (kvitsaum eller rosasaum)

såupgråut m.

saupgraut

graut kokt av byggmjøl, kveitemjøl og kjernemjølk

såupprim n.

saupprim

søteprim kokt av ein del kjernemjølk

såuæsvart

sauesvart

gråsvart eller brunsvart (ikkje kolsvart)

  << tilbake S (side 19)
gå til side 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19