headings

ordliste
 

A - B - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - V - Y - Æ - Ø - Å

Hesten - Veven - Sleden

 
 
site search by freefind
 
 

DIALEKT

NYNORSK

FORKLARING

LYD

K (side 9)

 

 

 

 

 

 

 

kvæmmfølk n.

kvendfolk

også uttala “kvænnfølk”

.

Get Adobe Flash player

kvæmmfølksia f.bf.

kvendfolksida

venstre sida i kyrkja, motsett; «karæsia» (s.d.)

.

Get Adobe Flash player

kvæps m.

kvefs

.

Get Adobe Flash player

kværsvil f.

kversill

verk i halsen på hest, kunne òg vera lungebrann

.

Get Adobe Flash player

kværv m.

kverv

1) knott som kunne dreiast rundt ein tapp, nytta til å stengje dører, 2) hårkverv, krins i håret, 3) rundvoren botn i lendet

.

Get Adobe Flash player

kværvæ v., kvarv

kverve

forsvinne, bli ute av syne litt etter litt, t.d. om tåke

.

Get Adobe Flash player

kvæssæ i v.,-tæ

kvesste i

ta til å kjefte brått

.

Get Adobe Flash player

kvæsæ v.,-sstæ

kvese

frese (om katt), ”han kvæsstæ i”: han sette i

.

Get Adobe Flash player

kvæta v., kvatte (el. kvæta)

kvetja

kvesse, bryne

.

Get Adobe Flash player

kvævast v.,-dest

kvævast

miste pusten, ikkje få puste

.

Get Adobe Flash player

kvåbnæ v.,-a

kovne

kjøvast, bli kvalt

.

Get Adobe Flash player

kvåu

kvae

sjå «gørrkvåu» og «linkvåu»

.

Get Adobe Flash player

lsask

kalvsask

lite, lagga kjerald til å ha kalve-drikke i

.

Get Adobe Flash player

lsjinn n.

kalvskinn

 

.

Get Adobe Flash player

lvæmat m.

kalvemat

male spekalvkjøt, kokt saman med grønsaker

.

Get Adobe Flash player

lvætræe n.

kalvetræde

eit mindre, inngjerda område, nytta til å ha kalvane i om våren

.

Get Adobe Flash player

lvætrøte m.

kalvetrote

opphovna jur kring kalving

.

Get Adobe Flash player

kæm

kven

”kæm som hælst”

.

Get Adobe Flash player

kødde m.

kodde

testikkel

.

Get Adobe Flash player

køddn n.

korn

”køddnband”: (jule)nek av bygg

.

Get Adobe Flash player

køddnskul m.

kornskurd

 

.

Get Adobe Flash player

køddnsvaræls m.

kornsvarels

det kornet ein skulle svara i skatt til kyrkjeeigaren

.

Get Adobe Flash player

køgglut

spraglut

spettut, to- eller fleirfarga, t.d. om garn eller om høner

.

Get Adobe Flash player

køkklæ f.

kokle

ei som var mest for nøyen med stellet

.

Get Adobe Flash player

køkklæ v.,-a

kokle

å vera mest for nøyen med stellet; «ho køkkla mæ ongo»: ho stelte og styrte for mykje med ungane

.

Get Adobe Flash player

køks m.

koks

lite kjerald av blekk

.

Get Adobe Flash player

køllén

kollen

slett, snau (om hovudplagg eller hårfasong)

.

Get Adobe Flash player

kølluvæ f.

kolluve

luve utan brem

.

Get Adobe Flash player

køllæ f.

kolle

ku utan horn; «køllukse»: okse utan horn, ”kølljæit” mots. ”hødnjæit”

.

Get Adobe Flash player

køllæ v.,-a

kolle

1) runde av, brukt om å runde av skarp kant i toppen på tømmeret når ein køyrde i bratt terreng, 2) gå over enda, ”køllkjøyræ”

.

Get Adobe Flash player

lmilæ f.

kolmile

stad der dei brende kol ved å leggje opp tyrirøter, dekkje dei til med torv og tenne på. Kolet vart brukt i smia, og tjøra, som rann ut i ei trerenne, vart samla i eit kar

.

Get Adobe Flash player

lnæ v.,-a

kjølne

avkjølast

.

Get Adobe Flash player

kølt m.

kolt

rund høgd i terrenget

.

Get Adobe Flash player

køltén

kolten

1) trøytt, dorsk, varm, 2) om slapp og dårleg fisk som har lege for lenge utan salt

.

Get Adobe Flash player

lvælås m.

kolvelås

gamal låstype

.

Get Adobe Flash player

kønst m.

konst

kunststykke

.

Get Adobe Flash player

kønstig

konstig

merkeleg, underleg, rar

.

Get Adobe Flash player

kønstnar m.

konstnar

jamfør konst og konstig

.

Get Adobe Flash player

køppæ v.,-a

koppe

årelate, tappe eller suge blod (lækjeråd mot gikt o.a.)

.

Get Adobe Flash player

køppækjiling m.

koppekilling

geitekilling som ikkje fekk mjølk frå mora, og som ein difor måtte mate, ”køppæ upp”. Jf. «køppælamb»

.

Get Adobe Flash player

køppækniv m.

koppekniv

brukt til ”køpping”, også kalla ”snæppært”

.

Get Adobe Flash player

køppælamb n.

koppelam

jf. «køppækjiling»

.

Get Adobe Flash player

kør n.

kår

«kåma på køræ»: få kår, få livøre på ein gard; avtale om årleg mengde av matvarer, og om «røkt og pleie likeså vel i sundheds som i sygdoms dage»

.

Get Adobe Flash player

kørfølkji n.flt.

kårfolki

dei som er på kår, har kår på ein gard, dei førre eigarane av garden

.

Get Adobe Flash player

kørg f.

korg

t.d. «tullækørg»; «ullakørg»

.

Get Adobe Flash player

køristæin m.

korelstein

fleirfarga perler med hol i, brukt til broderi på bunad (brystklut og handringar)

.

Get Adobe Flash player

kørp m.

korp

ramn

.

Get Adobe Flash player

kørrdæntæ v.,-a

 

leggje mykje strev i (t.d. handarbeid eller mat)

.

Get Adobe Flash player

kørstugu f.

kårstove

bustad for dei som har kår på garden; «kørstugu va sjilt frå stugu te sjølvæfølkji, desse voro øfto sætt samæn mæ æin gang imyljo båe stugo»

.

Get Adobe Flash player

køræ te se v.,-a

kare til seg

velje seg ut noko, få til seg

.

Get Adobe Flash player

køs m.

kos

opphogd småved i ein haug; «veakøs»

.

Get Adobe Flash player

køst m.

kost

1) mat; «ha følk i køste»: ha folk ein måtte syta for mat til, 2) stabel av bjørk med riset på, reist opp mot veggen eller i skogen, jf. «bæitakøst»

.

Get Adobe Flash player

køstbar

kostbar

dyr, verdfull, óg om jenter som gjorde seg kostbare

.

Get Adobe Flash player

køt n.

kot

lite, trongt rom

.

Get Adobe Flash player

kå v.,-ddæ

vende høy med rive (for at det skal turke)

.

Get Adobe Flash player

læ v.,-a

kåle

1) ”kålæ på se”: skade seg, 2) kålæ upp alt isamen”: bruke opp, gjera kål på

.

Get Adobe Flash player

kåma te

koma til

1) bli fødd; «dæi kåmmo te i vår», 2) greie å nå, rekkje; «kåma te o få vaska innast unde sængæn», 3) «kåma te ri slik»: vera heldig

.

Get Adobe Flash player

kåma v., kåm

koma

«kåma or sinne atte mæ ri»: ombestemme seg; «kåma på løsen»: losna, starte; «kåma på tur»: koma i tur og orden, i rett rekkjefølgje, i takt; «kåma hæilt tå ri»: koma heilt ut or det; «å kåma unde mæ»: å forstå

.

Get Adobe Flash player

kåmæ f.

kome

«ha æi go kåme»: vera velsedd når ein kjem

.

Get Adobe Flash player

kåt

kåt

lystig, livat, spretten, energisk

.

Get Adobe Flash player

kåtil m.

kåtel

snurrebass (barneleike), jf. «spinnhuk»

.

Get Adobe Flash player

kåting m.

kåting

ein som er kåt av seg

.

Get Adobe Flash player

kåulæ v.,-a

kaule

«kåulæ i se»: eta fort fordi maten er uvanleg god; sjå ”kålæ”

.

Get Adobe Flash player

kåun m.

kaun

verkebyll

.

Get Adobe Flash player

kåure f.

kaure

kile, isydd skråstykke for å utvide eit klesplagg

.

Get Adobe Flash player

kåuræ v.-a

kaure

å skøyte saman; «kåuræ samæn te æitt plagg»: skøyte saman ymse tøystykke til eitt heilt plagg

.

Get Adobe Flash player

kåvæ v.,-a

kåve

«kåvæ mæ armo»: kava med armane

.

Get Adobe Flash player

  << tilbake K (side 9)
gå til side 1 2 3 4 5 6 7 8 9