headings

ordliste
 

A - B - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - V - Y - Æ - Ø - Å

Hesten - Veven - Sleden

 
 
site search by freefind
 
 

DIALEKT

NYNORSK

FORKLARING

LYD

K (side 1)

 

 

 

 

 

 

 

kaffibrænnar m.

kaffibrennar

før i tida kjøpte ein rå kaffi, ”grønæ kaffibåuni”, som måtte brennast

.

Get Adobe Flash player

kaffirikkæ f.

kaffirikke f.

trekopp til å mala kaffi i, ei slags tidleg form for kaffikvern, likna på ein morter; eit anna slag ”kaffikvern” var eit uthola trestykke som dei heldt mellom føtene og rulla så over kaffibaunene med eit kjevle

.

Get Adobe Flash player

kaftæin m.

kaptein

 

.

Get Adobe Flash player

kagg m.

kagg

handtak på ljåorv («kaggørv», s.d.)

.

Get Adobe Flash player

kaggji m.

kagge m.

kagge, lagga trekjerald som var sett på kant og tetta med spuns; «mysukaggji»; «brænnævinskaggji»; «mjølkækaggji»; sjå ”dull”

.

Get Adobe Flash player

kaggørv n.

kaggorv

ljåorv med to «kagga» (handtak), båe på framsida av orvet

.

Get Adobe Flash player

kahslægras* n.

kaslegras

blågrønt gras av kjerringrokkfamilien med stiv stratt (skavgras), nytta til «tugu» (gryteskrubb) for trekjerald

.

Get Adobe Flash player

kakjismøa f.bf.

katekisma

(eller «kakjismea»), «Luthers vesle katekismus»

.

Get Adobe Flash player

kakkjils m.

kakkels

jamning (i matlaging), tjukningsmiddel. Jf. «kakkæ»

.

Get Adobe Flash player

kakkæ v.,-a

kakke

1) banke lett og tidt; «kakkæ på døre», 2) «kakkæ nepå»: ha på mjøl eller jamning (mjøl og vatn eller mjølk). Jf «kakkjils»

.

Get Adobe Flash player

kaku f.

kake

brød utbaka som runde kaker (t.d. «rukaku», «asningskaku»; «gøngækaku»), til skilnad frå «bakæls» (kaker), s.d. «smør o kaku»: smørbrød; „kakuknøu“: brøddeig

.

Get Adobe Flash player

kakubryne f.

kakebryne

(frå gamalt av sagt «kakubrjyne») brødskive

.

Get Adobe Flash player

kakulinna f.bf.

kakelinna

mildvêret før jul

.

Get Adobe Flash player

kakusjivu f.

kakeskive

brødskive (brøddeig vart baka ut i runde kaker)

.

Get Adobe Flash player

kalæ f.

karde

reiskap til å karde (greie) ull med (ordet blir helst brukt i fleirtal; «kalu»); «å kala ulle før dæi tulla te spinning»

.

Get Adobe Flash player

kaldbit m.

kaldbit

hoggjarn til å hogge kaldt jern med

.

Get Adobe Flash player

kaldvøle(nt)

kaldvore(nt)

nokså kaldt

.

Get Adobe Flash player

kall m.

kall

1) gamal mann; «æin gamal kall», 2) gamalt tre som står åleine; «søljukall»: gamalt seljetre

.

Get Adobe Flash player

kallæ v.,-a

kalle

1) rope, lokke, t.d. på husdyr, 2) nemne, gje namn; «kallæ uppatt onga» gje ungar same namn som t.d. besteforeldra; «uppattkalla»; «kallæ nokon»: kalle nokon med utnamn

.

Get Adobe Flash player

kalæspiker m.

kardespikar

kardespikar, liten firkanta stift med stort hovud

.

Get Adobe Flash player

kamar n.

kamar

utedass

.

Get Adobe Flash player

kanavanål f.

kanavanål f.

brodérnål med særs stort hovud

.

Get Adobe Flash player

kanningsdele n.

kanningsdele

grensa for eigedom som ein har brukt ei tid og som ein dermed reknar seg som eigar av

.

Get Adobe Flash player

kanningskrytyr n.

kanningskrøter

framandkrøter som gjev seg til i bølingen

.

Get Adobe Flash player

kannæ f.

kanne

mugge med tut og lok; «kaffikannæ»; «ølkannæ»

.

Get Adobe Flash player

kannæ v.,-a

kanne

1) ”søya vildæ kji kannæ te se lambæ”: søya ville ikkje ta til seg lammet som sitt eige; 2) «kannæ te se noko»: skaffe seg noko som ein etter ei tid tek til å rekna som sitt eige, sjølv om ein ikkje direkte har betalt eller gjort avtale med eigaren; sjå ”kanningskrytyr”

.

Get Adobe Flash player

kans m.

kans

1) venskap som er overstadig for ei tid, men så går over; «ikkji vært å ha kans mæ dæi» 2) om venskap el. anna forhold der den eine parten har fordel av det

.

Get Adobe Flash player

kansi

kanskje

 

.

Get Adobe Flash player

kantæfæll m.

kantefell

potet, mest brukt i Gol, men også t.d. i Eikregardane (også brukt ”kantæføll); i Hemsedal mest brukt ”jolæpple” eller berre ”æpple” , sjå Venås: Hallingmålet, s. 275

.

Get Adobe Flash player

kapittelfæstæ v.,-a

kapittelfeste

stadfeste kvar noko står i Bibelen

.

Get Adobe Flash player

kapar

kopar

 

.

Get Adobe Flash player

kappast v.,-test

kappast

konkurrere

.

Get Adobe Flash player

kapphænt

kapphendt

om ein som arbeider like godt med ”venstra” som med ”høgra”

.

Get Adobe Flash player

kappkjøyræ v.,-dæ

kappkøyre

køyre om kapp

.

Get Adobe Flash player

kapprutut

kapprutut

om tøy med like (like store) ruter

.

Get Adobe Flash player

kar n.

kar

1) oppbygd stenge framme («framkar») og bak («bak-kar») på fôrslede; «kar-bænde»: taum til snøring, 2) flat rygg på stol; «kar-stol» (i motsetnad til «julstol» (som hadde rundt ryggstø) eller krakk

.

Get Adobe Flash player

kara v.,-a

kara

dra saman, rote, grava; «kara te se mæ rivun»: kare til seg med riva; «kara værmen»: dra i hop glørne med ei ”karu”og ha oske over dei så varmen held seg

.

Get Adobe Flash player

kardus m.

kardus

mild røyketobakk med fint snitt

.

Get Adobe Flash player

karstol m.

karstol

stol med flatt ryggstø

.

Get Adobe Flash player

karvæ (sunt) v.,-a

karve (sund)

dele opp, skjera i smått

.

Get Adobe Flash player

karæ f.

kare

reiskap til å ”kara” eller skrapa med; sjå ”reku”

.

Get Adobe Flash player

karæsia f.bf.

karesida

mannssida, høgre sida i kyrkja, motsett: «kvænnfølksia» (s.d.)

.

Get Adobe Flash player

kasa på v.,-a

kasa

skunde seg med noko som skulle utførast, t.d. eit arbeid

.

Get Adobe Flash player

kassabæl

kassabel

utbrukt, som kan kasserast

.

Get Adobe Flash player

kast n.

kast

«dæ va so i di kaste»:det var noko i den lei, det var omtrent slik

.

Get Adobe Flash player

kastæ se v.,-a

kaste seg

1) spenne hallingkast, 2) gå tilbake på ein handel

.

Get Adobe Flash player

kastæ upp

kaste opp

1) spy, 2) leggje opp til strikking; «kastæ upp møsku»

.

Get Adobe Flash player

kastæbytæ v.,-tæ

kastebyte

byte utan ”myljolag” (mellomlag)

.

Get Adobe Flash player

kastæskøvvæl m.

kasteskovl

uthola lite trebrett, brukt til å kaste «drøsén» utover låvegolvet. Det tyngste og beste kornet («stritt kødn») fór lengst, medan det lettaste og dårlegaste («lette») datt ned nærare. Slik fekk ein skilt godt og dårleg korn.

.

Get Adobe Flash player

kattæ f.

katt

han- og hokatt

.

Get Adobe Flash player

    K (side 1)
gå til side 1 2 3 4 5 6 7 8 9
  neste side >>