headings

ordliste
 

A - B - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - V - Y - Æ - Ø - Å

Hesten - Veven - Sleden

 
 
site search by freefind
 
 

DIALEKT

NYNORSK

FORKLARING

LYD

Æ (side 1)

 

 

 

 

 

 

 

æbbne n.

emne

t.d. «kakuæbbne»: emne til eit brød eller ein brødleiv; «gråutæ-æbbne»: grautemne, så mykje væske som det skulle til for å koke ein porsjon graut

.

Get Adobe Flash player

æbningstré n.

emningstre

trestykke som ein kunne sjå var eit godt emne til ein bestemt ting

.

Get Adobe Flash player

æddne n.

enne

panne, hårfeste; «uppi æddne»: i panna

.

Get Adobe Flash player

æddnæplagg n., flt. –pløgg

enneplagg

skaut, lagt over panna og utanpå luva, og så knytt bak i nakken (vanleg til kvardagsbruk)

.

Get Adobe Flash player

æftan m.

aftan

høgtidskveld, t.d.»nyttårsæftan»; «julæ-æftan»

.

Get Adobe Flash player

æggjæ v.,-a

eggje

overtale, lokke, t.d. til krangel

.

Get Adobe Flash player

ægglæ v.,-a

egle

yppe, terge; ”ægglæ se innpå”, vera ”ægglén”

.

Get Adobe Flash player

æhslæ* v.,-a

esle

1) la liggje att; «æhslæ att litegrande», 2) «æhslæ se te»: tenke seg til, ordne; «dette va æhsla åt de»: dette var tiltenkt deg

.

Get Adobe Flash player

æigu f.

eige

eigedom (også om utmark); ”æignælut”

.

Get Adobe Flash player

æiji v., åttæ

eige

1) eige, 2) terge, erte; «dæi hadde ått ve´n», 3) føde; «ho åttæ æin ongji mæa e va dær»; «ho skullæ æiji æin onji snart»

.

Get Adobe Flash player

æika n.

eika

ørlite garnnyste

.

Get Adobe Flash player

æikræ f.

ekre

attlagd åker

.

Get Adobe Flash player

æikæ f.

eike

stav i hjul (på sykkel, kjerre el. vogn)

.

Get Adobe Flash player

æilæin el. æilæine, æilæis(se)

eileis

på ein eller annan måte, omlag; «slik æilæin»

.

Get Adobe Flash player

æinan

einannan

kvarandre; „ein an ein“ (ein annan ein) t.d. i uttrykket „ein an ein måtte greiæ se sjøl“: eg for min del måttte greie meg sjølv

.

Get Adobe Flash player

æinast

einaste

1) einaste, 2) åleine; «eta ræ æinast»: eta det utan noko til, jf. «måulæ» og «bært»

.

Get Adobe Flash player

æinbænd

einbernd

einboren, som er einaste barn; «æinbænd odelsjæntæ»; ”æinbænding”

.

Get Adobe Flash player

æinføldig

einfaldig

truskuldig, litt dum

.

Get Adobe Flash player

æinfør

einfør

før til å greie noko åleine; «dette arbæiæ æ´n kji æinfør mæ!»: dette arbeidet er ingen før til å greie åleine; «e æ no æinfør»: eg kan greie meg åleine med dette

.

Get Adobe Flash player

æiningen f.bf.

eininga

«i æiningen»: alt i eitt, heile tida

.

Get Adobe Flash player

æinkåmt

einkom

eins ærend, å reise ein stad berre på grunn av ein einaste ting, også brukt ”æinkåmæle”

.

Get Adobe Flash player

æinpikkar m.

einpikkar

namn på dei eldste trekkspela, som hadde ei rad tangentar (i bruk før to- og treraderen kom)

.

Get Adobe Flash player

æins-leta

einsleta

einsfarga

.

Get Adobe Flash player

æinhsle*

einsleg

åleine; «æin æinhsle gal»

.

Get Adobe Flash player

æinstrængd

einstrengja

med éin streng, 1) om vatn som renn i ein samanhangande stråle, 2) om instrument

.

Get Adobe Flash player

æinsæmd f.

einsemd

men òg om å vera einsleg; «sita i æinsæmden»

.

Get Adobe Flash player

æiræ v.,-a

eire

1) eire, oksidere (om kopar), 2) vaske med blanding av surmjølk og salt (middel brukt på ting av kopar så dei skulle bli lettare å pusse)

.

Get Adobe Flash player

æiskræ sé v.,-a

eiskre seg

vemjast ved, fælast; «dæ va ræint so e æiskra me»

.

Get Adobe Flash player

æiskræle

heiskleg, eiskreleg

uhorveleg, ufyseleg, fælt; «dæ va æiskræle te regn»

.

Get Adobe Flash player

æihsle * m.

eitel

kjertel i dyr, ikkje til å eta

.

Get Adobe Flash player

æismal

eismal

1) åleine, 2) einsleg, ugift, jf. «æinsæmd»

.

Get Adobe Flash player

æiste m.

eiste

testikkel; «æistæpøsen»; «æistæpongen»

.

Get Adobe Flash player

æisæ f.

eise

eldstad tillaga for primkjelen, med mura ring og pipe, bak eldstaden (i nyare tid vart denne innretninga avløyst av kjelringen)

.

Get Adobe Flash player

æitrande

eitrande

brennande, overlag; «æitrande sinna»

.

Get Adobe Flash player

æitæ v.,-ttæ

heite

ha til namn

.

Get Adobe Flash player

Æivin Bæinlåus

Eivind Beinlaus

«dæ va´n Æivin Bæinlåus»: sagt når døra gjekk opp av seg sjølv

.

Get Adobe Flash player

æiæ se v.,-a

eie

syte, ergre seg over noko

.

Get Adobe Flash player

ækkjæ f.

enkje

ektemake til ein avliden mann

.

Get Adobe Flash player

æksis m.

eksersis

soldattenest

.

Get Adobe Flash player

ækslæ se v.,-a

oksle seg

dra på akslene

.

Get Adobe Flash player

æktæsvep m.

ektesvip

likskap mellom ektefeller

.

Get Adobe Flash player

ældande snøgg

eldende snøgg

snøgg som ein eld, brennkvikk

.

Get Adobe Flash player

ældast

eldast

bli gamal

.

Get Adobe Flash player

ældé n.

elde

dei som er på same alder, frå same årskull, generasjon

.

Get Adobe Flash player

ældføre n.

eldføre

1) det som trengst for å slå varme («knøsk»: knusk, flint og eldjarn), 2) overaktivt menneske, ”ei ældføræ” el. ”eit ældføre”

.

Get Adobe Flash player

ældførtøskæ f.

eldførtaske

skinnveske laga av urinblæra på dyr, nytta til å ha «ældføre» i

.

Get Adobe Flash player

ældhus n.

eldhus

lite hus som stod for seg sjølv, brukt til baking og koking

.

Get Adobe Flash player

ældmørju f.

eldmørje

glør og oske i peis eller omn

.

Get Adobe Flash player

ældæ f.

elde

porsjon med ved; «lægg innpå æi ældæ»

.

Get Adobe Flash player

ældæ v.,-a

elde

varme opp (huset); «me ælda bærræ æitt rom»

.

Get Adobe Flash player

ælja v., ældæ

elja

ale opp, avle, setja på ungdyr, jf. «al

.

Get Adobe Flash player

ælkjin

eglen

innpåsliten, kranglevoren

.

Get Adobe Flash player

ælkæ v.,-a

elke

egle; «ælkæ se innpå følk»: egle seg innpå folk

.

Get Adobe Flash player

æll-gamal

eldgamal

utgamal, svært gamal

.

Get Adobe Flash player

ællæs(t)

elles

også brukt ”ællesn”; aller helst, jf. «hællesn»

.

Get Adobe Flash player

ællævæ

elleve

talet elleve; i eldre tid brukt «ølløv»

.

Get Adobe Flash player

æln f.

alen

( 62,75 cm), eldre form: «alind»

.

Get Adobe Flash player

æltæ v.,-a

elte

kna, laga brøddeig

.

Get Adobe Flash player

æmbar m.

ambar

lagga trekjerald med lok til rømme og andre matvarer

.

Get Adobe Flash player

æmstræ v.,-a

emstre

lage til med god formsans (i handverk), arbeide med tingen

.

Get Adobe Flash player

æmén

emmen

som har liten eller ingen smak, er usalta eller verkar motbydeleg

.

Get Adobe Flash player

ænda

enda

«kor ænda dag»

.

Get Adobe Flash player

ændan i myljo

endane i mellom, endemellom

(også sagt «ændæmyljo») frå den eine enden til den andre; «gå hæilæ bygde ændan i myljo»: gå frå eine enden av bygda til den andre

.

Get Adobe Flash player

ændug

endug

som tek seg lita tid, er rastlaus og snart vil gjera seg ferdig eller koma av garde

.

Get Adobe Flash player

ændæféta v.,-a

endefeta

granske særs grundig frå ende til annan

.

Get Adobe Flash player

ændæfram

endefram

liketil, beintfram

.

Get Adobe Flash player

ændær o då

ender og då

av og til

.

Get Adobe Flash player

ændæræisæ v.,-tæ

endereise

reise opp, setja på ende, «ændæræistes» av seg sjøl

.

Get Adobe Flash player

ændæte

endetil

liketil 1) enkel, rett fram (om folk), 2) lett å få til

.

Get Adobe Flash player

ændævændæ v.,-dæ

endevende

snu opp-ned

.

Get Adobe Flash player

    Æ (side 1)
gå til side 1 2
  neste side >>